Europejski Poeta Wolności prezentuje współczesną poezję kontynentu, umożliwia polskiej publiczności spotkanie z jej autorami i autorkami oraz kieruje uwagę na kwestie istotne dla kształtu i rozwoju poezji. EPW to festiwal literacki, nagroda poetycka i seria wydawnicza. Przedsięwzięcie zainaugurowaliśmy w 2010 roku i odbywa się ono w trybie dwuletnim.
Jak działamy?
Co dwa lata ogłaszamy otwarty nabór zgłoszeń do kolejnej edycji Nagrody Literackiej Miasta Gdańska Europejski Poeta Wolności. Przez kilka miesięcy czekamy na propozycje skoncentrowane wokół twórczości żyjących w Europie poetów i poetek tworzących w językach wybranych dla danej edycji konkursu. Spośród nadesłanych przez tłumaczy i tłumaczki zgłoszeń jury nagrody wybiera maksymalnie sześcioro finalistów. Przekłady zbiorów wierszy nominowanych poetów i poetek publikujemy w ramach serii Europejski Poeta Wolności – Nominacje. W skali Polski i Europy licząca dziś niemal 60 tomów seria wydawnicza jest z jedną z najobszerniejszych i najbardziej ambitnych prezentacji współczesnej poezji kontynentu. Dwujęzyczne tomy nominowanych twórców ukazują się na rynku wydawniczym kilka miesięcy przed rozpoczęciem Festiwalu Europejski Poeta Wolności.
Odbywający się zwykle wiosną kilkudniowy festiwal to obecnie jedno z najważniejszych w Polsce spotkań szerokiej publiczności z poezją – podczas wydarzenia staje się ona punktem wyjścia do rozmowy o współczesnym świecie. Debaty, wykłady mistrzowskie, warsztaty, spacery poetyckie, wydarzenia literacko-artystyczne, czytania performatywne, slam poetycki – poprzez różne moduły spotkań staramy się zaadresować potrzeby różnych grup odbiorców. Filozofia, sztuka, literatura, psychologia, nauki przyrodnicze – poprzez czerpanie z różnych dziedzin pokazujemy wielowymiarowość poetyckiej perspektywy, jej praktyczny, codzienny wymiar.
Czas festiwalu to również ważny moment dla nagrody EPW: nie tylko zapraszamy publiczność na spotkania z nominowanymi, ale też wręczamy nagrodę wyróżnionemu poecie lub poetce oraz tłumaczowi, tłumaczce lub tłumaczom zwycięskiego tomu. Nagroda posiada wymiar finansowy – nagrodzeni autorzy otrzymują 100 tys. zł, tłumacze zaś 20 tys. zł.
Rada Programowa
Program festiwalu tworzą obecnie Magdalena Kicińska i Małgorzata Lebda.
W przeszłości autorami programu byli Tadeusz Dąbrowski oraz Barbara Klicka, Weronika Janeczko i Marta Dziewańska.
Jury nagrody
Skład jury Nagrody Literackiej Europejski Poeta Wolności: Anna Czekanowicz, Krzysztof Czyżewski (przewodniczący), Andrzej Jagodziński (niegłosujący sekretarz jury), Cezary Łasiczka, Stanisław Rosiek, Anda Rottenberg, Michał Rusinek, Beata Stasińska, Olga Tokarczuk.
Dotychczasowi laureaci i laureatki nagrody
2024 – Monika Herceg „Okres ochronny.”, przekład z jęz. chorwackiego Aleksandra Wojtaszek
2022 – Marianna Kijanowska „Babi Jar. Na głosy”, przekład z jęz. ukraińskiego Adam Pomorski
2022 – Luljeta Lleshanaku „Woda i węgiel”, przekład z jęz. albańskiego Dorota Horodyska
2020 – Sinéad Morrissey „O równowadze”, przekład z jęz. angielskiego Magda Heydel
2018 – Linda Vilhjálmsdóttir „Wolność”, przekład z jęz. islandzkiego Jacek Godek
2016 – Ana Blandiana „Moja ojczyzna A4”, przekład z jęz. rumuńskiego Joanna Kornaś-Warwas
2014 – Dorta Jagić „Kanapa na rynku”, przekład z jęz. chorwackiego Małgorzata Wierzbicka
2012 – Durs Grünbein „Mizantrop na Capri”, przekład z jęz. niemieckiego Tomasz Kopacki
2010 – Uładzimir Arłow „Prom przez kanał La Manche”, przekład z jęz. białoruskiego Adam Pomorski
Termin
Europejski Poeta Wolności powstał w 2010 roku. Festiwal organizowany jest co dwa lata (w lata parzyste), naprzemiennie z „Odnalezionym w tłumaczeniu”. Festiwal oraz wręczenie nagrody odbywają się zwykle wiosną (marzec/kwiecień).
Zasady udziału
Wstęp na festiwal jest bezpłatny. Z powodu ograniczonej liczby miejsc na niektóre festiwalowe wydarzenia obowiązują zapisy.
Organizatorzy
Organizatorem festiwalu, nagrody i wydawcą serii poetyckiej jest Instytut Kultury Miejskiej. Fundatorem nagrody dla poety lub poetki oraz tłumacza lub tłumaczki jest Miasto Gdańsk.